Cao mỡ trong máu / Rối loạn mỡ trong máu (High Cholesterol)

Hiện tượng cao mỡ trong máu hay rối loạn mỡ trong máu là khi mức độ mỡ (Cholesterol) có quá nhiều trong máu. Bệnh cao mỡ trong máu thường không biểu hiện dấu hiệu hoặc triệu chứng gì khác lạ, không gây tác hại tức thời vì vậy nhiều người không biết rằng họ bị cao mỡ trong máu. Hiện nay bệnh khá phổ biến và là mối lo ngại của nhiều người có cân nặng dư thừa, nhưng thực tế những người gầy ốm vẫn bị cao mỡ trong máu. 

Khi lượng cholesterol trong máu cao, chúng có thể đóng cục dính trong thành các mạch máu, làm hẹp lòng mạch, cản trở lưu thông máu. Những khối mỡ đóng này có thể vỡ ra khiến huyết khối bám vào mảnh vỡ và dẫn đến tắc nghẽn mạch, thiếu máu nuôi các cơ quan trong cơ thể. Tình trạng tắc nghẽn này nếu xảy ra ở não thì gây tai biến mạch máu não, nếu ở ruột thì gây tắc ruột, ở tim gây nhồi (thiếu) máu cơ tim và ở chi gây tắc mạch chi...

Nguyên nhân gây cao mỡ trong máu? 

Có nhiều yếu tố khác nhau làm cho mức độ cholesterol trong máu tăng cao hoặc mất cân bằng. Một số các yếu tố này nằm trong vòng kiểm soát của chúng ta, và một số thì không. Ở một khía cạnh nào đó, mức độ cholesterol của chúng ta bị ảnh hưởng qua di truyền.

  • Một số người bị bệnh cao mỡ trong máu do di truyền.
  • Một số người do lối sống ít thể dục thể thao và chế độ ăn uống với những thực phẩm chứa nhiều chất béo…
  • Những người khác, đặc biệt là những người mắc bệnh tiểu đường bởi di truyền cũng kế thừa chất béo trung tính (triglyceride) ở mức độ cao. Triglycerides là một loại mỡ trong máu có thể làm tăng mức cholesterol.

Bên cạnh yếu tố di truyền, tuổi tác, giới tính, lối sống của chúng ta cũng ảnh hưởng đến mức độ cholesterol và sự cân bằng cholesterol:

  • Chế độ ăn uống.  Thức ăn có chứa chất béo bão hòa (saturated fat) làm tăng mức độ cholesterol xấu (LDL) hơn bất cứ thứ gì khác trong thức ăn hằng ngày. Thêm vào đó, axit béo trans (trans fat) cũng làm tăng mức độ cholesterol xấu (LDL) và làm giảm mức độ cholesterol tốt (HDL). Chất trans fat thường được thêm vào dầu thực vật để giữ thức ăn chiên được cứng và dòn lâu.

Hạn chế các loại thực phẩm có nhiều hàm lượng cholesterol, chất béo bão hòa (saturated fat), chất béo trans fat, và nên ăn các loại thực phẩm giàu chất xơ, chẳng hạn như gạo lức, lúa mạch, trái cây tươi, rau xanh, ngũ cốc và dùng các loại thực phẩm chức năng hiệu nghiệm mỗi ngày có thể giúp quý vị kiềm chế được mức độ cholesterol trong máu.

  • Thường xuyên tập thể dục. Tập thể dục thường xuyên không những làm giảm mức độ cholesterol trong máu, mà còn làm giảm lượng cholesterol xấu (LDL cholesterol) và tăng loại cholesterol tốt (HDL cholesterol).
  • Kiểm tra trọng lượng. Nặng cân làm tăng mức độ cholesterol xấu (LDL), hạ  mức độ cholesterol tốt (HDL), và tăng tổng mức cholesterol trong máu của quý vị. 
  • Tuổi tác và giới tính. Bắt đầu từ tuổi dậy thì, nam giới thường có nồng độ cholesterol tốt (HDL) thấp hơn so với nữ giới. Đến khi lớn tuổi hơn, mức độ cholesterol xấu (LDL) của cả hai giới tính thường tăng lên. Sau khi mãn kinh (khoảng 55 tuổi), mức độ cholesterol xấu (LDL) ở phụ nữ cao hơn nam giới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Sacks FM, Katan M (December 2002). "Randomized clinical trials on the effects of dietary fat and carbohydrate on plasma lipoproteins and cardiovascular disease". Am. J. Med. 113

(n.d). Citing Websites. High Cholesterol. In Mayo Clinic. Retrieved April 14, 2012, from http://www.mayoclinic.com/health/high-blood-cholesterol/DS00178

Các bài khác